luns, 28 de outubro de 2013

MILAGRO EN CARBALLO

Si la piedra angular que debe sostener todo el edificio de las artes escénicas son los públicos, ¿por qué los maltratamos, los menospreciamos o los obviamos? Algunos gestores viven sus experiencias a caballo entre la tozudez del político de turno y la ilusión de las teorías mágicas de algunos especialistas en redondear los cuadrados o viceversa que dan a entender que los públicos se crean por impulsos y voluntades, en tertulias de café y por decisiones administrativas y no por esfuerzo, análisis, acercamientos, encuestas y acciones de muchas índoles, pero la principal, con programaciones que sepan primero captar y después mantener a esos públicos.

Cuando hablamos de públicos tenemos la tendencia a mirarn a lo que sucede en los grandes centros de exhibición, en las capitales, con una masa crítica que proporciona un caudal potencial de clientela suficiente a todos los productos que se ofrecen como para establecer cuadros estadísticos que pueden orientarnos, pero que se deben aquilatar, o hacer análisis ponderados. He escrito deliberadamente productos, porque cuando se lanzan campanas al vuelo por rebasar ciertas cifras redondas de asistencia a espectáculos o festivales, si miramos con detenimiento encontramos excesivos productos de consumo para los públicos de aluvión que no dejan más reguero que el oportunismo y la sustentación de unos productos confeccionados con fórmulas de éxito, en donde la calidad puede ser, incluso, buena, pero que su interés cultural, dramático no alcanza un valor comparable para considerarlo con todas sus consecuencias como algo que ayude al avance de la sociedad, de la cultura y todos esos conceptos que se deberían también barajar en la valoración de las programaciones.

Pero ¿qué sucede en las programaciones, los festivales, los eventos en las capitales de provincias, en las ciudades de menos de cincuenta mil habitantes o en los pueblos de veinte mil o menos, que son donde están la inmensa mayoría de las salas de exhibición de las redes actuales? En términos absolutos, la incidencia es menor, pero en términos relativos, podemos encontrarnos en porcentajes relacionados con la demografía del lugar con bastante mejor cualificación que en las grandes capitales. Y se debe a muchos factores, entre ellos la política de precios, las circunstancias socio-culturales y económicas y, aquí de nuevo el tipo de programaciónson los elementos que influyen. Y en este sentido, uno siente que se tiende al teatro más comercial, a los productos del oligopolio, a complacer a unos sectores sociales de la clases medias altas. Con excepciones, características de cada lugar y otros factores importantes, por ahí parecen canalizarse los esfuerzos.


Por eso queremos resaltar una circunstancia ejemplar en Carballo, donde acudimos al estreno del último espectáculo de Titzina, dentro del XXI Festival Internacional Outono de Teatro, con la sala del Pazo da Cultura completamente llena, repleta de públicos de diferentes edades, dato muy importante. Importantísimo. Y se demuestra que se pueda hacer en una localidad de esta demografía, 30.000 habitantes, un estreno de esta entidad, y se puede sentir que la excelente programación de todo el festival es una declaración de principios de cómo gestionar dineros públicos, de cómo gestionar públicos, fidelizándolos no solamente para lo obvio y televisivo, sino para lenguajes nuevos, para propuestas de valor cultural añadido, de estéticas no convencionales, por lo que hay que aplaudir y felicitar a todos los agentes concurrentes.

Baste con decir que allí en Carballo tienen un grave problema de públicos, sí, pero de públicos que se quejan por no poder asistir, ya que se venden los bonos en poco minutos, y la venta anticipada agota las localidades en horas. ¿Un milagro? No una gestión adecuada. Una coherencia, el saber aprovechar las energías, la cogestión entre una entidad privada cultural que lo organiza, y el ayuntamiento que le da el soporte, la infraestructura y trabajan en común, por el bien del teatro, la cultura y de los públicos.

Y este efecto del FIOT se sustenta con una programación continuada durante todo el año, con programaciones cada viernes, con abrirse a nuevas experiencias, con involucrar a entidades, empresas locales, establecimientos de restauración. Un ejemplo a tener en cuenta. Y no es que sea nada inventado en Carballo, pero han sabido aprovechar todos los resortes para que funcione. Una manera de gestionar que debería estudiarse porque demuestra que es algo posible, que los públicos responden cuanto se siente concernidos, cuando se les trata bien, se les reconoce, se les involucra. Eso sí, eso significa más trabajo para los programadores y funcionarios. Ahí está la diferencia, una parte del milagro.

venres, 4 de outubro de 2013

As termas ocultas de Galicia


CUNTIS E CARBALLO GARDAN NO SEU SUBSOLO RESTOS DE EDIFICIOS TERMAIS ROMANOS XA ESCAVADOS HAI SéCULOS

As termas ocultas de Galicia




3 / 10 / 2013
Santiago. Redacción
 

As termas romanas sempre crearon fascinación entre os investigadores e o gran público, e en Galicia aínda fican algunhas baixo terra. Tres investigadores da vila de Cuntis revelaron o achado en documentos dunha posible terma romana baixo as lousas da Rúa Real da súa vila, escavada xa en 1831. O redescubrimento lembra tamén á espectacular terma romana de Carballo, orixe da primeira escavación arqueolóxica de Galicia, a finais do século XVIII, e tamén baixo terra.       
Os romanos edificaron numerosas termas en Galicia. Baños coma os de Lugo, as Burgas de Ourense ou o vínculo entre o campamento romano de Aquis Querquennis, a pousada da vía e as fontes termais próximas son ben coñecidos e visitados, pero algunhas vilas termais de Galicia aínda seguen a gardar no seu subsolo gloriosos edificios que principian a longa tradición dos baños públicos en Galicia e que curiosamente estrearon a práctica da arqueoloxía en Galicia.

Piscinas baixo a Rúa Real
Onte, tres novos investigadores de Cuntis, Héitor Picallo, Martiño Picallo e Diego Torres Iglesias deron conta no Diario de Pontevedra do achado dos informes manuscritos dun médico ribeirense, Manuel Xacobe Fernández Mariño, quen escavou casualmente no ano 1831, durante os traballos de acondicionamento dunha das fontes termais de Cuntis, un posible baño romano en bo estado. De aquela, o achado entusiasmou aos intelectuais da zona, que deron conta del en diferentes Publicacións. Tratábase “dun gran baño de construcción romana, a la profundidad de dos varas bajo el nivel de la calle principal, con paredillas muy compactas. Fernández Mariño achara ademáis importantes restos da cultura material: “Sobre una pared de este baño se halló una pequeña estatua de metal, que figura ser un Edil romano, y una inscripción en lo interior de la pared, al lado de una corona, que desgraciadamente destruyeron los operarios”. O interesante é que Fernández Mariño, consciente da relevancia do achado, ordenou tapar o achado e protexelo con obra de grandes bloques de granito. Segundo Héitor Picallo, a construción aínda está ao carón da fonte termal ubicada hoxe na Rúa Real, e insta a que “cando se poida, o bo sentido da Administración pública cuntiense leve a se aniamr a dar rescate e pór en valor esta estrutura arqueolóxica”.

O alcalde de Cuntis manifestou hoxe que o concello vai tentar recuperar o baño romano.


Plano da escavación arqueolóxica das termas de Carballo. Pódese ver a casa do cura por riba da terma

As termas de Carballo
Non é o único baño romano soterrado nas vilas termais galegas. A temperá e fortuita excavación da terma de Cuntis pon sobre a mesa a que debe ser a primera excavación arqueolóxica metódica levada a cabo en Galicia, en 1777, para localizar as termas de Carballo. Se ben o saqueo de sitios arqueolóxicos en Galicia é máis antigo, a investigación levada a cabo en Carballo, como parte dun pleito xudicial entre o cura da parroquia e o propietario da terma, puxo en relevo un espectacular complexo termal hoxe sepultado baixo a vila, e que no seu momento provocou a admiración dun dos peritos, o arquitecto Miguel Ferro Caaveiro. A terma de Carballo foi localizada a partir da existencia dunha “medoña” ( o termo local para mámoa”) que botaba vapor en 1716. Iso espertou a curiosidade dos veciños, que escavaron no lugar na procura de tesouros. A historia desta escavación detállase no artigo “O balneario romano de Carballo segundo as fontes do Arquivo do Reino de Galicia (Unha excavación arqueolóxica no século XVIII)”, publicado por Gregorio Casado e Rosa Franco na revista Gallaecia e que se pode consultar nas ligazóns desta noticia.

Tras a aparición destas estruturas soterradas, edificouse unha capela, uns baños e unha pousada financiada polo cura da parroquia, quen obtiña beneficios dos doentes que acudían a estes baños. Un pleito entre o cura e o propietario das terras provocou a excavación dun enorme complexo que fascinou aos peritos que durante varios días movilizaron ducias de peóns, exhumando un gran edificio público que se estendía mesmo por debaixo da casa do cura, e que Gregorio Casado e Rosa Franco identifican claramente como edificio termal romano. Hoxe estas ruínas atópanse baixo o casco urbano de Carballo.

xoves, 19 de setembro de 2013

El spot viral que está haciendo llorar a medio mundo



A estas alturas de la vida, seguro que más de una vez habrás oído que uno recibe lo que da (o cosas por el estilo). Pues precisamente de eso va este spot taaan bonito y emotivo que la compañía móvil tailandesa True Move ha llevado a cabo en su país. Una pieza que cuenta una historia que sin ser la más triste ni espectacular, es capaz de removerte por dentro y llevarte a la acción para ayudar.
Así es, ya sabéis que aquí nos molan mucho las campañas emocionales, al fin y al cabo el ser humano es pura emoción y siempre y todas las cosas nos generan una reacción. Sabemos que la publicidad emocional no es tan cool como las más freaks, pero también que al final son estas las que más fuerza tienen y las que son capaces de permanecer en nuestra memoria muchos años después. Y es que os guste o no, emocionar no sólo mola sino que además es muy rentable.
No os vamos a contar la historia, ¡mucho mejor verla vosotros mismos! Pero sin duda, nos quedamos con eso, con la emoción y el mensaje. Porque uno puede exprimir todo lo que uno quiera las cosas de la vida y ya sea un anuncio publicitario, una peli, cuento, etc., ¡siempre hay una lección que uno puede sacar! Y desde luego este spot de True Move es mucho más que una simple campaña de marketing.



mércores, 4 de setembro de 2013

ADEUS RECORDOS ADEUS



Benqueridos amigos, permitídeme que hoxe faga uso distas páxinas para contar en primeira persoa a experiencia que pasei desde fai uns anos.

Meu pai chamase Luís, miña nai Blandina, meu irma Luís Ramón e a súa dona Visi, a miña muller Amparo e as miñas fillas Iria  a maior e Andrea a cativa. Esta é a miña familia.

O pasado día un de abril, finaba o meu pai con oitenta e un anos de idade, despois de seis anos de sufrir esa enfermidade silenciosa e que fai deles unha morte en vida, estou a referirme o "Alzheimer" e pensei eu,  ¡porque non!, pois vou falar nesta sección desta experiencia.

Luís, meu pai, foi ata a súa enfermidade unha persoa traballadora, emigrante na Alemaña dos anos sesenta, moi manitas, amigo dos seus amigos, solidario e comprometido cas causas xustas aínda que lle trouxeran algún que outro problema, alegre e bailaron, paseador pero dos de facer quilómetros, unha persoa sa, non fumaba, tomaba un viño de vez en cando e ata o seu pasamento sen ningunha enfermidade, excepto a pastilla do colesterol (xenético, por certo que me deixou de herdanza) e como non, tamén tiña o seu xenio, ás veces demasiado falador, en definitiva un máis como moitos con súas cousas boas e como non, con algún defecto, pero claro para min eses defectos pasaban desapercibidos xa que era o meu pai.

Eu pola miña educación teño un sentido fondo do que é a familia, sen entrar en disquisicións políticas, relixiosas ou populistas, para min o sentido dá miña familia é o de saber en todo momento de onde veño e quen fixo todo o posible para que eu puidera ser hoxe quen son.

Pois está claro que os país son a orixe dun mesmo e que vou a dicir eu dous meus país, que sempre estiveron e están nos bos e nos malos momentos que un ten, sempre o teu lado para que saibas que en calquera momento están hai para axudarche.

Fai seis anos que un día o meu pai ía ca miña nai no coche a visitar a un familiar, cando se desviou do camiño habitual e a miña nai chamoulle a atención e preguntoulle por que ía por ese lugar, miña nai non tivo resposta, a cousa repetiuse en pouco tempo a miña nai viu que tiña comportamentos que non eran os habituais, foi entón cando saltou a voz de alarma e miña nai chamounos os dous irmáns e contounos o acontecido, puxémonos vixiantes e convencemos a meu pai para que non collera máis o coche, e así foi. Preguntándolle o médico de cabeceira díxonos que “son cousas dá idade”; pero un día unhas amigas dá familia encontrárono desorientado nunha rúa de carballo e trouxérono a casa, foi o principio do fin.  Agora si que podo dicir “Adeus recordos adeus”.

As visitas con especialistas privados derivaron a sanidade pública e o final foi unha “navallada trapeira”, os doutores diagnosticaron “Alzheimer”, a un véñenlle as palabras de Don Bosco  “Para facer o ben hai que ter o valor de sufrir e soportar ás contrariedades”.

Pois así foi a súa vida e a da miña nai ata o seu pasamento, sufrir unha enfermidade chea de contrariedades, dá noite para a mañán deixou de recoñecernos, mantiña conversas connosco pero sen ningunha coherencia, tiña tendencia a querer marchar dá casa, intentar saír por portas inexistentes, ver e falar con persoas que estaban no seu imaxinario, en definitiva meteuse non seu propio mundo interno e deixounos orfos en vida.

Como dixen somos dous irmáns eu son o pequeno, só eu teño fillas, dúas para máis datos, a maior de trece anos e a cativa de nove. Como podedes comprender a maior, Iria, aínda ten recordos do seu avó cando xogaba con ela, cando lle compraba chuches (cousa que nos prohibía a nós cando eramos cativos, cousas dos avós) ou cando ían de paseo, por desgraza Andrea a cativa sempre recorda o seu avó ca enfermidade.

Nesta longa travesía o meu pai, do mesmo xeito que outros doentes, foise deteriorando rapidamente, empezou a ter problemas de mobilidade, máis tarde fisiolóxicos e rematou encamando e sendo dependente total. Non é cuestión de entrar en máis detalles dá vida cotiá xa que poden chegar a ser “escabrosos” para vos.

Teño unha teima que sempre levo comigo, o de ter a meu pai diante e non poderlle dicir adeus cando tiña sentido, son desas cousas que che quedan no máis fondo e que che poñen a proba e teño que confesar que máis dunha vez mirando, na terraza da casa dos meus país, para o ceo tamén pasábame pola cabeza as palabras de Xesús de Nazaret no Gólgota “Deus meu, Deus meu, porque me tes abandoado”.

Algúns dos que estades a ler este relato, diredes, que magoa a enfermidade de Luís, cantas tivo que pasar, é certo pero Luís foi coidado e os seus estiveron o seu lado, como debe ser por xustiza, pero como na nosa familia tamén en outras moitas familias existen unhas persoas que son os “coidadores”, que sofren durante as 24 horas do día a enfermidade, son persoas que se lle tería que facer un monumento, porque eu pregúntome: ¿Quen coida do coidador?.

No caso dá nosa familia a meu pai tocoulle cargar cunha cruz moi pesada, así tamén lle tocou a Xesús o Nazareno e Xesús tivo tamén que lle axudara a cargar esa cruz, si, o Cireneo axúdolle a cargar con ela,  pois no caso do meu pai o cireneo foi a miña nai, que sen ter que dicirlle ninguén nada, decidiu coller esa cruz tan pesada e cargar con ela, sen que ninguén lle axudara a levala. Como ela nos dixo “mentres eu teña folgos Luís estará na súa casa e eu coidarei del”.

E así foi, aínda que os seus fillos axudabamos no que nos pedía, os amigos e amigas pasaban de vez en cando a visitalos, son moitos os minutos, as horas, os días, os anos de soedade interna contemplando a persoa que fora meu pai e na que se convertera, bagoas na soedade, incomprensión e as veces ata desesperación ían sobre as súas costas. E ben certo o dito que di que situacións coma esta “só as poden entender as persoas que pasan por elas”, os próximos ou os achegados podemos ou intentamos poñernos na pel do coidador, pero sempre será un achegamento simple e parcial porque a experiencia que eles pasan e unha vivencia interna que moitas veces nin é fácil de transmitir por eles mesmos.

No caso dá miña nai era ver día tras día a impotencia e rabia por unha banda, polas accións causantes do "alzheimer" na conduta do meu pai, situacións que ás veces facíanse ata perigosas para o coidador e con momentos de tirar a toalla, pero sempre sobrepoñíase e daba gusto ollar con que trato o coidaba, era como ter un neno grande, falándolle con agarimo, facéndolle preguntas e recordándolle pasaxes dá súa vida, que nunca tiñan respostas , pero o final sempre imperaba o tesón, a firmeza  e a loita incansable, tanto física como psicolóxica para superar os momentos malos. Cantas noites de insomnio, de frustración, pero tamén co recordou do agarimo.

Pero a enfermidade seguía avanzado e cada semana que pasaba ía a peor ata o punto que xa lle custaba comer, e chega o momento,  que ti non sabes por qué, pero que che dá mala espiña e xa empezas a pensar no peor.

Era o último domingo de abril cando o amigo Xosé, párroco de carballo, chegou a casa para visítalo e darlle a Unción dos Enfermos, pode ser casualidade, pero parecía que a estaba agardando, xa que o día seguinte estando con el a miña nai e eu, fóisenos, como non, como humanos que somos os sentimentos e as bagoas fixeron acto de presenza e serviron para honrar a vida dun home, dun cristián, dun pai.

Quédanos a toda a familia esa sensación agridoce, por unha banda o remate dun calvario e dunha enfermidade silenciosa que fai que chegado este momento sexa unha liberación difícil de definir (como cando se axita unha botella de champaña e o abrila sae a forza contida dentro), a liberación para noso pai e tamén para a familia e por outra banda o dar a despedida o corpo terrenal que deixará de estar o noso carón.

Quedan os seus recordos, os que el xa perdera, e o seu agarimo, que sempre estarán connosco e sobre todo o de ter feito todo o que estivo na nosa man por coidalo nese camiño de espiñas, que o final tornou nun precioso rosal.

“Deus nolo dou e Deus nolo quitou”.

QUERO DEDICAR ESTE ARTIGO A TODAS AS FAMILIAS QUE TEDES ALGÚN ENFERMO E LLE ESTADES A DEDICAR TODAS AS VOSAS ATENCIÓNS.

 Como dicía a Nai Teresa de Calcuta: "Sen un corazón cheo de amor e sen unhas mans xenerosas, é imposible curar a un enfermo".

Pois que deus bolo pague a todos.

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...